8 port-8

Σύμφωνα με τις παραδοσιακές ιαπωνικές πεποιθήσεις, όλοι οι άνθρωποι έχουν ένα πνεύμα ή ψυχή που ονομάζεται reikon (霊魂). Όταν ένα άτομο πεθαίνει, το ρέικον εγκαταλείπει το σώμα και εισέρχεται σε μια μορφή καθαρτηρίου, όπου περιμένει να γίνουν οι κατάλληλες τελετές κηδείας και μετά την κηδεία για να μπορέσει να ενωθεί με τους προγόνους του.[1] Εάν αυτό γίνει σωστά, το ρέικον πιστεύεται ότι είναι προστάτης της ζωντανής οικογένειας και επιστρέφει κάθε χρόνο τον Αύγουστο κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Obon για να λάβει τις ευχαριστίες.[2]

Εάν το άτομο πεθάνει, ωστόσο, με ξαφνικό ή βίαιο τρόπο, όπως δολοφονία ή αυτοκτονία, εάν δεν έχουν πραγματοποιηθεί οι κατάλληλες τελετές ή εάν επηρεάζεται από ισχυρά συναισθήματα όπως η επιθυμία για εκδίκηση, αγάπη, ζήλια, μίσος ή θλίψη , το reikon πιστεύεται ότι μεταμορφώνεται σε yūrei που μπορεί στη συνέχεια να γεφυρώσει το χάσμα πίσω στον φυσικό κόσμο. Το συναίσθημα ή η σκέψη δεν χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα ισχυρά ή να οδηγούνται. Ακόμη και οι αβλαβείς σκέψεις μπορούν να προκαλέσουν διαταραχή του θανάτου. Μόλις μια σκέψη μπει στο μυαλό ενός ετοιμοθάνατου, το yūrei του θα επιστρέψει για να ολοκληρώσει τη δράση που σκέφτηκε τελευταία πριν επιστρέψει στον κύκλο της μετενσάρκωσης.[3]

Το yūrei υπάρχει στη Γη έως ότου μπορεί να αναπαυθεί, είτε εκτελώντας τα τελετουργικά που λείπουν είτε επιλύοντας τη συναισθηματική σύγκρουση που εξακολουθεί να το δένει με το φυσικό επίπεδο. Εάν τα τελετουργικά δεν ολοκληρωθούν ή η σύγκρουση αφεθεί ανεπίλυτη, το yūrei θα επιμείνει στο στοιχειωμένο του.[4]

Συχνά, όσο χαμηλότερος είναι ο κοινωνικός βαθμός του ατόμου που πέθανε βίαια ή του οποίου φέρθηκαν σκληρά κατά τη διάρκεια της ζωής, τόσο πιο ισχυροί ως yūrei θα επέστρεφαν. Αυτό απεικονίζεται στη μοίρα της Oiwa στην ιστορία Yotsuya Kaidan, ή ο υπηρέτης Okiku στο Banchō Sarayashiki.

Εμφάνιση
Στα τέλη του 17ου αιώνα, ένα παιχνίδι που ονομάζεται Hyakumonogatari Kaidankai έγινε δημοφιλές [5] και το kaidan έγινε όλο και περισσότερο θέμα για το θέατρο, τη λογοτεχνία και άλλες τέχνες.[6] Ο καλλιτέχνης Ukiyo-e Maruyama Ōkyo δημιούργησε το πρώτο γνωστό παράδειγμα του πλέον παραδοσιακού yūrei, στον πίνακα του The Ghost of Oyuki.[7] Το Zenshō-an στο Τόκιο φιλοξενεί τη μεγαλύτερη ενιαία συλλογή πινάκων yūrei που παρουσιάζονται μόνο τον Αύγουστο, τον παραδοσιακό μήνα των πνευμάτων.[8]

Σήμερα, η εμφάνιση του yūrei είναι κάπως ομοιόμορφη, σηματοδοτώντας αμέσως τη φαντασμαγορική φύση της φιγούρας και διασφαλίζοντας ότι είναι πολιτιστικά αυθεντική.

Λευκά ρούχα: Οι Yūrei είναι συνήθως ντυμένοι στα λευκά, υποδηλώνοντας το λευκό ταφικό κιμονό που χρησιμοποιείται στις τελετουργίες κηδείας της περιόδου Έντο. Στο Σιντοϊσμό, το λευκό είναι ένα χρώμα τελετουργικής καθαρότητας, που παραδοσιακά προορίζεται για ιερείς και νεκρούς.[9] Αυτό το κιμονό μπορεί να είναι είτε katabira (ένα απλό, λευκό, χωρίς επένδυση κιμονό) είτε ένα kyokatabira (ένα λευκό katabira με επιγραφή βουδιστικών σούτρα). Μερικές φορές απεικονίζονται φορώντας ένα tenkan (天冠), ένα μικρό λευκό τριγωνικό κομμάτι υφάσματος που συνήθως εμφανίζεται στο μέτωπο.[10]
Μαύρα μαλλιά: Τα μαλλιά ενός yūrei είναι συχνά μακριά, μαύρα και ατημέλητα, κάτι που ορισμένοι πιστεύουν ότι είναι σήμα κατατεθέν από το θέατρο kabuki, όπου οι περούκες χρησιμοποιούνται για όλους τους ηθοποιούς.[11] Αυτή είναι μια λανθασμένη αντίληψη: Οι Γιαπωνέζες παραδοσιακά μακρύνουν τα μαλλιά τους και τα φορούσαν καρφωμένα, και τα άφηναν κάτω για την κηδεία και την ταφή.
Χέρια και πόδια: Τα χέρια ενός yūrei λέγεται ότι κρέμονται άψυχα από τους καρπούς, οι οποίοι κρατούνται τεντωμένοι με τους αγκώνες κοντά στο σώμα. Συνήθως τους λείπουν τα πόδια και τα πόδια, που επιπλέουν στον αέρα. Αυτά τα χαρακτηριστικά προήλθαν από τις εκτυπώσεις ukiyo-e της περιόδου Έντο και αντιγράφηκαν γρήγορα στο kabuki.[12] Στο καμπούκι, αυτή η έλλειψη ποδιών και ποδιών αντιπροσωπεύεται συχνά με τη χρήση ενός πολύ μακρύ κιμονό ή ακόμη και την ανύψωση του ηθοποιού στον αέρα με μια σειρά από σχοινιά και τροχαλίες.[13]
Hitodama: Οι Yūrei απεικονίζονται συχνά να συνοδεύονται από ένα ζευγάρι αιωρούμενες φλόγες ή θα ο’ τα μαντηλάκια (hitodama στα Ιαπωνικά) σε απόκοσμα χρώματα όπως το μπλε, το πράσινο ή το μωβ. Αυτές οι απόκοσμες φλόγες είναι ξεχωριστά μέρη του φαντάσματος και όχι ανεξάρτητα πνεύματα.[14]
Ταξινομήσεις
Yūrei
Όλα τα ιαπωνικά φαντάσματα ονομάζονται yūrei και υπάρχουν διάφοροι τύποι σε αυτήν την ταξινόμηση. Ωστόσο, ένα δεδομένο φάντασμα μπορεί να περιγραφεί με περισσότερους από έναν από τους ακόλουθους όρους, καθώς οι ακόλουθοι όροι χρησιμοποιούνται διαφορετικά ανάλογα με τα στοιχεία στα οποία επικεντρώνονται τα χαρακτηριστικά ενός φαντάσματος:

Onryō: Ο όρος onryō αναφέρεται στο πνεύμα ενός ατόμου που πέθανε με μνησικακία ή μίσος και τον φοβόντουσαν οι άνθρωποι ότι έφερε καταστροφή μέσω της κατοχής.[15]
Ubume: Ένα μητρικό φάντασμα που πέθανε στη γέννα ή πέθανε αφήνοντας πίσω μικρά παιδιά. Αυτή η yūrei επιστρέφει για να φροντίσει τα παιδιά της, φέρνοντάς τους συχνά γλυκά.[16]
Goryō: Ο όρος “goryō” αναφέρεται στο πνεύμα ενός ευγενούς ή επιτυχημένου ατόμου που έγινε onnryō αφού έχασε έναν πολιτικό αγώνα εξουσίας ή πέθανε πρόωρα από μια επιδημία. Είναι ένας τύπος onryō.[17][18]
Funayūrei: Τα φαντάσματα αυτών που πέθαναν στη θάλασσα. Αυτά τα φαντάσματα μερικές φορές απεικονίζονται ως ανθρωποειδή που μοιάζουν με φολιδωτά ψάρια και μερικά μπορεί ακόμη και να έχουν μορφή παρόμοια με αυτή της γοργόνας ή του γοργόνα.[18]
Zashiki-warashi: Τα φαντάσματα των παιδιών, που περιγράφονται ως άτακτα και σαν να κάνουν φάρσες με

Οι Ushi Oni είναι μια κατηγορία συγγενών γιοκάι (πνεύματα στην ιαπωνική λαογραφία) που τρομοκρατούν τη Δυτική Ιαπωνία. Ζουν κοντά στο νερό. Το όνομα Ushi Oni κυριολεκτικά μεταφράζεται σε “Ox Demon”. Η εμφάνισή τους μπορεί να ποικίλλει, αλλά όλα έχουν να κάνουν με ένα βόδι και φαίνονται φρικιαστικά. Οι περισσότεροι από αυτούς έχουν ένα κεφάλι βοδιού στο σώμα ενός δαίμονα. Άλλες παραλλαγές περιλαμβάνουν το σώμα ενός βοδιού με κεφάλι σαν του oni, το κεφάλι ενός βοδιού σε ένα σώμα σαν αράχνης ή γάτας και ένα κεφάλι βοδιού στο σώμα ενός ανθρώπου ντυμένου με κιμονό.
Παρά τη μοναδική και ποικίλη μορφολογία τους, όλα τα Ushi Oni είναι εξίσου βάναυσα και άγρια. Αναπνέουν θανατηφόρες τοξίνες και τρώνε ανθρώπους. Μερικοί από αυτούς καραδοκούν, επιτίθενται σε ανθρώπους που πλησιάζουν πολύ κοντά στα λημέρια τους, ενώ κάποιοι είναι κυνηγοί, που περιφέρονται στις ακτές αναζητώντας θήραμα. Οι πιο σκληροί του Ushi Oni λυμαίνονται τις ίδιες πόλεις ξανά και ξανά, προκαλώντας τρομερές κατάρες ή φέρνοντας ασθένειες. Αν και λίγοι περιφέρονται στα βουνά του νησιού Σικόκου, οι περισσότεροι από αυτούς ζουν κατά μήκος των βραχωδών ακτών και των παραλιών της Δυτικής Ιαπωνίας.
Συχνά εργάζονται μαζί σε συνεργασία με άλλους yōkai. Η εκδοχή που μοιάζει με αράχνη από τις ακτές των νησιών του βόρειου Kyūshū και του δυτικού Honshu συχνά συνεργάζεται με τους γιοκάι που μοιάζουν με σειρήνα που μοιράζονται το περιβάλλον τους: τη Nure-onna (υγρή γυναίκα) και την Iso-onna (γυναίκα της ακτής). Αυτά τα σαγηνευτικά γιοκάι χρησιμοποιούν τη γοητεία τους για να παρασύρουν ανυποψίαστους άνδρες προς την άκρη του νερού. Όταν πλησιάζουν, το Ushi Oni όρμησε και δαγκώνει τα θύματα μέχρι θανάτου. Στη συνέχεια, το γεύμα μοιράζεται στους γιοκάι.

1992 Acrylic on canvas, part of 110 X150 cm

1. Εισαγωγή – Σιωπή και ακινησία- κάθεται ή στέκεται ακίνητος/η, με κλειστά μάτια, στο κέντρο του χώρου.
2. Ξεκίνημα tapping – Ατομικό επίπεδο
   • Ξεκινά tapping στα βασικά σημεία (κεφάλι, φρύδι κ.λπ.), ενώ επαναλαμβάνει χαμηλόφωνα προσωπικές δηλώσεις (π.χ. “Παρόλο που νιώθω φόβο…”).
   • Ταυτόχρονα, ένα ήπιο ηχητικό τοπίο (soundscape) με παλμικούς ήχους συνοδεύει τις κινήσεις.
3. Κλιμάκωση – Κοινοτικό/Συλλογικό επίπεδο
   • Προσκαλείται το κοινό να συμμετέχει. Δίνονται μικρές οδηγίες:
     • “Σκεφτείτε ένα συναίσθημα που θέλετε να απελευθερώσετε.”
     • “Ακολουθήστε το tapping στις ίδιες θέσεις.”
   • Η επιτέλεση γίνεται συλλογική τελετουργία.
4. Σωματική μεταμόρφωση – Κίνηση
   • Από το στατικό tapping περνάμε σε πιο ελεύθερη σωματική κίνηση.
   • Το tapping μετατρέπεται σε ρυθμική κίνηση ολόκληρου του σώματος.
   • Τα σώματα πάλλονται, δονούνται, σαν να ξαναγράφουν την ενεργειακή τους ιστορία.
5. Κατάληξη – Επαναφορά
   • Σταδιακή επιστροφή στη σιωπή.
   • Το κοινό καλείται να μείνει για λίγο ακίνητο και να “αισθανθεί” το νέο ενεργειακό πεδίο που δημιουργήθηκε.

Σκηνικά και τεχνικά στοιχεία:

• Φωτισμός: Απαλός στην αρχή, δυναμικός στις φάσεις κίνησης (συντονισμένος με την αναπνοή/παλμό).
• Ήχος: Παλμικοί ήχοι, φυσικοί ή συνθετικοί (heartbeat sounds, βαθιά μπάσα).
• Χώρος: Κυκλική διάταξη (ο καλλιτέχνης στο κέντρο, το κοινό γύρω), για ενίσχυση της συλλογικής ενέργειας.
• Υλικά: Ίσως χρήση μικρών σεντονιών ή κορδελών στα σημεία tapping, σαν ορατά “ενεργειακά ρεύματα”.

Ιδέες για ανάπτυξη:

• θεματικές: π.χ. μνήμη τραύματος, μνήμη χαράς, προσωπική ιστορία.
• ενσωματώνει διαφορετικές γλώσσες/φωνές (κάθε συμμετέχων να επαναλαμβάνει φράσεις στη δική του γλώσσα).
• διαδραστική τεχνολογία: ανιχνευτές κίνησης που αλλάζουν το ηχητικό περιβάλλον ανάλογα με το ρυθμό του tapping.
• ηχητική καταγραφή του tapping

Το όλον

ένα εικονικό καταφύγιο

ένα καταφύγιο όπως το φαντάστηκε τελικά ο καθένας

Στο καταφύγιο καταφεύγεις αλλά όχι μόνος Αυτό είναι ένα άλλο καταφύγιο

Γιατί ο καιρός είναι περίεργος και μπορεί κάποια καταφύγια κάποια στιγμή να κλείσουν, λόγω κακοκαιρίας, γιατί τα καταφύγια μπορεί και από μόνα τους να κλείνουν ,είτε από δική μας απόφαση η επιθυμία είτε του άλλου.

Καταφύγιο είναι ένας τόπος που ανθεί η επώαση του τραύματος..

Καταλαβαίνουμε ότι είναι ανάγκη να υπάρχουν πολλά καταφύγια

Οι μέθοδοι είναι πολλοί και όλες προυποθέτουν φροντίδα. Να παίρνεις δύναμη από τη διαφορετικότητα που δεν σου ανήκει αλλά σου ανήκει επειδή στη δίνει απλόχερα ο άλλος., θέλει να στη χαρίσει γιατί το θέλει και όχι επειδή το σκέφτεται. Είναι αυθόρμητη η ανταλλαγή της διαφορετικότητας. Είναι ένα ένστικτο διεύρυνσης που αποκτάς μέσα από τον άλλον.. Και αυτό είναι ανεκτίμητο τη στιγμή εκείνη γιατί σε βγάζει έξω από τα όρια του εαυτού σου

Υπάρχει και ένα καταφύγιο που έχει να κάνει με τον εαυτό και τα πράγματα..

Τα πράγματα είναι τα αντικείμενα που τον περιβάλλουν παλαιά και καινούργια, λειτουργικά αλλά και άχρηστα , άσχημα, όμορφα, μεγάλα , μικρά και ελάχιστα αλλά και απεροελάχιστα, με διαφορετική ιστορία και καταγωγή το καθένα διαφορετικό κατασκευαστή διαφορετική χώρα προέλευσης διαφορετικά χαρακτηριστικά μορφολογικά αλλά και οντολογικά, διαφορετικά χρώματα που έχουν βρεθεί σε διαφορετικές καταστάσεις και έχουν μοιραστεί διαφορετικά πράγματα

Κάθε αντικείμενο έχει τη δική του ταυτότητα

Με το κάθε αντικείμενο που με περιβάλλει μοιράζομαι διαφορετικές αναμνήσεις

Ήταν οι σχέσεις που με συνόδευαν από μικρό ήταν τελικά από τις λίγες σχέσεις που αποδείχτηκαν τόσο ισχυρές…. Με τρομάζει αυτή η ιδέα..

Τα αντικείμενα που με συνοδεύουν είναι χιλιάδες και είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους

Μερικά μου είναι απαραίτητα μέχρι θανάτου και μερικά πιο αδιάφορα

Η συναισθηματική σύνδεση με τα αντικείμενα δεν έχει να κάνει φυσικά μόνο με τη λειτουργικότητα τους αλλά και με τις αναμνήσεις που μοιραζόμαστε μαζί.

Πολλές φορές αφού τα χάνω για αρκετό καιρό και τα ξαναβρίσκω παίρνω μια περίεργη χαρά..

=

2001, MFA THESIS, MEMORIAL HALL,PRATT INSTITUTE